Description
ด่างทับทิม หรือ โพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต (Potassium permanganate)
ด่างทับทิม หรือ โพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต (Potassium permanganate ) คือ สารเคมีประเภท Inorganic (อนินทรีย์) ชนิดหนึ่ง ที่มีลักษณะเป็นผลึกหรือเกล็ดสีม่วง สามารถละลายน้ำได้ดี เมื่อละลายน้ำแล้วจะได้สารละลายสีม่วงหรือสีชมพูอมม่วง ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับปริมาณและความเข้มข้น โดยทางเคมีแล้วเราถือว่าด่างดับทิมเป็นเกลือที่เป็นเบสอ่อน ๆ และมีคุณสมบัติเป็นสารออกซิเดชัน (Oxidation) อย่างแรง ปัจจุบันมีการนำด่างทับทิมมาใช้ประโยชน์ในครัวเรือหรือในอุตสาหกรรมต่าง ๆได้หลากหลาย เช่น นำไปใช้กำจัดเชื้อโรค เชื้อราบนพืชผลต่าง ๆ หรือใช้ทำความสะอาดตู้ปลา บ่อเลี้ยง ปลา หรือใช้ด่างทับทิมเป็นสารฟอกขาวในทางอุตสาหกรรมได้
ประโยชน์ของด่างทับทิม
- ล้างผัก ผลไม้ ลดสารตกค้าง: อย่างที่บอกไปว่าด่างทับทิมมีคุณสมบัติในการชำระล้างผัก ผลไม้ โดยสูตรคือ ใช้ด่างทับทิม 20-30 เกล็ด ผสมน้ำสะอาด 4 ลิตร แล้วนำผัก ผลไม้ไปแช่นาน 10 นาที จากนั้นล้างผัก ผลไม้อีกครั้งด้วยน้ำสะอาด ด่างทับทิมจะช่วยลดปริมาณสารตกค้างได้ 35-43%
- ด่างทับทิมรักษาริดสีดวงทวาร: ด่างทับทิมใช้รักษาริดสีดวงทวารที่โป่งพองอักเสบ โดยด่างทับทิมจะช่วยให้ริดสีดวงฝ่อลงได้ ส่วนวิธีใช้ให้ผสมด่างทับทิมลงในน้ำอุ่นให้เป็นสีชมพูจาง ๆ จากนั้นนั่งแช่ประมาณ 15-30 นาที ทั้งก่อนขับถ่ายอุจจาระและหลังขับถ่ายอุจจาระ
- ด่างทับทิมทำความสะอาดโรคน้ำกัดเท้า: การแช่เท้าในน้ำด่างทับทิมเจือจางสามารถทำความสะอาดเชื้อโรคและสิ่งสกปรกบนแผลน้ำกัดเท้าได้ โดยใช้ด่างทับทิม 2-3 เกล็ด ละลายน้ำจนได้สีชมพูจาง ๆ แล้วแช่เท้าอย่างน้อย 15 นาที หรือหยดยาใส่แผลโพวิโดน-ไอโอดีนลงในน้ำ 8 หยด แล้วแช่เท้า ก่อนเช็ดเท้าให้แห้ง
- ด่างทับทิมรักษาหิด: โรคหิดที่เป็นหนอง เป็นแผลจากการเกา สามารถแช่น้ำด่างทับทิมเจือจาง (น้ำสีชมพูอ่อน ๆ) นาน 15-30 นาที เพื่อฆ่าเชื้อก่อนทายารักษาหิดตามปกติ
- ด่างทับทิมล้างแผลพุพอง: ด่างทับทิมสามารถใช้ล้างแผล และชะล้างสะเก็ดแผลพุพองได้ โดยหลังจากใช้สบู่ฟอกทำความสะอาดผิวหนังแล้ว ให้ผสมด่างทับทิมกับน้ำจนเป็นสีชมพูอ่อน ๆ เพื่อล้างเอาสะเก็ดแผลออก
- ด่างทับทิมถูกนำมาใช้ในอุตสากรรมต่าง ๆ ในฐานะเป็นสารออกซิเดชั่น (Oxidation) เช่น อุตสาหกรรมการฟอกย้อมสิ่งทอ ฟอกขาวเส้นใยสิ่งทอ ย้อมสีไม้และผ้า เป็นต้น
- นิยมนำมาใช้ล้างทำความสะอาดตู้ปลา บ่อปลา อ่างปลา เพื่อฆ่าเชื้อโรค เชื้อรา และกำจัดแบคทีเรีย ด้วยการเปิดน้ำใส่ตู้แล้วใส่ด่างทับทิมลงไปแช่ทิ้งไว้ 1 คืน เพียงเท่านี้ก็จะช่วยฆ่าเชื้อต่าง ๆ ได้ในระดับหนึ่ง เพราะปลาบางชนิดจะไวต่อสิ่งแปลกปลอมเป็นอย่างมาก และอาจทำให้ปลาป่วยหรือมีอาการผิดปกติได้ อีกอย่างในการจัดตู้ปลาบางท่านจะนำของมาตกแต่งเพื่อความสวยงาม ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้น้ำ ก้อนหิน ขอนไม้ ฯลฯ เพื่อความมั่นใจก่อนจะนำไปใส่ในตู้ปลา เราก็ควรนำมาแช่ในน้ำด่างทับทิมเสียก่อน
โทษของด่างทับทิม
อันตรายจากด่างทับทิมที่ควรระวัง เพราะหากใช้ในสัดส่วนที่ไม่เหมาะสม อาจก่อให้เกิดโทษ ดังนี้
- หากเข้าตาอาจทำให้มองเห็นไม่ชัด แสบตา หรือถึงขั้นตาบอด
- สูดดมมาก ๆ ในเวลานานอาจระคายเคืองทางเดินหายใจ ไอ หายใจถี่
- หากเข้าปากจะระคายเคืองทางเดินอาหาร อาจคลื่นไส้ อาเจียนได้
- ในกรณีที่โดนผิวหนังในปริมาณมาก ความเข้มข้นมาก และแช่ผิวหนังเป็นเวลานาน อาจทำให้แสบผิว ผิวแห้งเป็นขุย ปวดแสบปวดร้อนที่ผิวหนัง
ชื่อสาร: Potassium permanganate
ชื่อพ้อง: Chameleon mineral; Permanganate of potash; Permanganic acid potassium salt; Pruple salt; ด่างทับทิม
สูตรโมเลกุล: KMnO4
มวลต่อโมล: 158.04
ลักษณะ: ของแข็ง
สี: ม่วง
กลิ่น: ไม่มีกลิ่น
ค่า pH 20 g/l น้ำ (20 °C): ~ 7 – 9
จุดหลอมเหลว: 50°C
จุดเดือด: ไม่มีข้อมูล
อุณหภูมิติดไฟ: ไม่มีข้อมูล
จุดวาบไฟ: ไม่มีข้อมูล
ความดันไอ (20 °C): < 0.01 mbar
ความหนาแน่น (20 °C): 2.70 g/cm3
ความสามารถในการละลาย: น้ำ (20 °C) 64 g/l, น้ำ (60 °C) 220 g/l
อุณหภูมิสลายตัว : > 240 °C
